80
واکنش ایران به تصمیم ترامپ برای ممنوعیت پروازهای ایرانی چگونه خواهد بود؟
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، تهدید کرده است که فرودگاهها، شرکتهای سوخترسانی، خدمات زمینی و سامانههای فروش بلیت را که با شرکتهای هواپیمایی ایرانی همکاری میکنند، تحریم خواهد کرد.
اما واکنش احتمالی ایران را میتوان در چند سطح بررسی کرد:
واکنش سیاسی و دیپلماتیک
تهران اعلام خواهد کرد که واشنگتن غیرنظامیان و رفتوآمد هوایی را هدف قرار داده است و ممکن است این موضوع را در سازمان ملل مطرح کند، بهویژه اینکه مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل عازم نیویورک است.
گسترش شبکه جایگزین حملونقل هوایی
ایران ممکن است بیش از پیش به کشورهایی متکی شود که تحریمهای آمریکا را بهطور کامل اجرا نمیکنند و مسیرهایی را از طریق کشورهای همسایه ایجاد کند و پروازهای غیرمستقیم را افزایش دهد.
اما مشکل فقط اجازه فرود نیست؛ هواپیما به سوخت، تعمیر و نگهداری، خدمات زمینی، بیمه، فروش بلیت و نظام مالی نیاز دارد و این همان نقطهای است که تصمیم آمریکا تلاش میکند بر آن فشار وارد کند.
اقدامات متقابل علیه شرکتها یا منافع آمریکا
این احتمال بیشتر یک اقدام سیاسی است تا واکنش مستقیم نظامی.
ایران میتواند علیه شرکتهای مرتبط با آمریکا یا کشورهایی که این تصمیم را اجرا میکنند، اقداماتی انجام دهد؛ اما ماهیت این واکنش به این بستگی خواهد داشت که آیا تهران میخواهد درِ مذاکرات را باز نگه دارد یا خیر.
پیوند دادن موضوع به پرونده کشتیرانی و تنگه هرمز
این حساسترین موضوع در شرایط کنونی است.
ایران پیشتر گفته است که هرگونه حمله جدید آمریکا باعث تغییر سلاح جنگ و جغرافیای آن خواهد شد. همچنین فرماندهی نظامی ایران هشدار داده است که در صورت وقوع حمله جدید، پایگاهها و منافع آمریکا و متحدانش را هدف قرار خواهد داد.
بنابراین بعید نیست تهران تلاش کند هرگونه تشدید فشار در حوزه هوانوردی را بخشی از یک چانهزنی گستردهتر درباره کشتیرانی، انرژی و تنگه هرمز قرار دهد، نه اینکه فقط به موضوع هوانوردی پاسخ دهد.
اما یک عامل مهم وجود دارد:
عراق عملاً اقداماتی را برای تعلیق پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی آغاز کرده است.
گرجستان نیز اقدامات مشابهی انجام داده است.
همچنین پروازهای ماهان به ترکیه پس از قطع خدمات هندلینگ زمینی متوقف شده است.
این بدان معناست که مشکل ایران ممکن است از یک «تصمیم آمریکا» به یک تأثیر بینالمللی گستردهتر تبدیل شود.
آنچه رخ داده شبیه تصمیم به محاصره دریایی کشتیهای ایرانی است، اما این بار با استفاده از سلاح اقتصادی و با مشارکت چند کشور.
ممکن است ایران شرکتهای آمریکایی در خلیج فارس را هدف قرار دهد.
اگر اوضاع به سمت وخامت پیش برود، ایران ممکن است بر فراز آسمان کشورهای خلیج فارس نیز ممنوعیت پرواز اعمال کند و آنها را بهعنوان حریم هوایی آمریکا یا متحدان مستقیم آن که تهدیدی علیه منافع ایران محسوب میشوند، تلقی کند.
جمعبندی:
به احتمال زیاد واکنش مستقیم ایران به تصمیم مربوط به هوانوردی، در ابتدا سیاسی، اقتصادی و اجرایی خواهد بود و نه یک حمله نظامی صرفاً به دلیل موضوع هوانوردی.
الولاية الاخبارية موقع اخباري وثقافي لمن يسلك الطريق الی الله