در مورد کابل‌های اینترنتی غیرنظامی و نظامی در پایین تنگه هرمز چطور؟

27

و این نکته‌ای بسیار مهم و راهبردی برای درک آینده تنگه هرمز است. این تنگه فقط مسیر عبور نفتکش‌ها و کشتی‌های حامل گاز نیست؛ بلکه زیرساخت دیجیتالی مهمی در بستر آن وجود دارد که شامل کابل‌های فیبر نوری است و کشورهای خلیج فارس را به شبکه‌های جهانی اینترنت متصل می‌کند.
بر اساس اطلاعات کمیته بین‌المللی حفاظت از کابل‌ها (ICPC)، در حال حاضر پنج بخش فعال از سامانه‌های کابل‌های زیردریایی از خود تنگه هرمز عبور می‌کنند؛ علاوه بر آن، سامانه‌های دیگری نیز در نزدیکی تنگه وجود دارند. برخی از این کابل‌ها به ایستگاه‌های فرود در کشورهای خلیج فارس متصل می‌شوند و همچنین دو کابل نیز به ایران می‌رسند.
اهمیت این کابل‌ها چیست؟
این کابل‌ها موارد زیر را منتقل می‌کنند:
ترافیک اینترنت میان کشورهای خلیج فارس، آسیا و اروپا.
ارتباطات بین‌المللی.
خدمات رایانش ابری و مراکز داده.
خدمات بانکی و پرداخت‌های الکترونیکی.
بخشی از تبادل داده‌های شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی.
برخی از مهم‌ترین سامانه‌هایی که با منطقه هرمز ارتباط دارند:
FALCON، AAE-1 و Gulf Bridge International Cable System (GBICS)
و همچنین سامانه‌های دیگری نیز وجود دارند.
اما در اینجا باید یک تصور رایج را اصلاح کرد:
هرمز حامل ۹۹ درصد اینترنت جهان نیست.
تقریباً ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهانی از طریق کابل‌های زیردریایی به‌طور کلی منتقل می‌شود. اما سهم کابل‌هایی که مشخصاً از هرمز عبور می‌کنند، از ظرفیت بین‌المللی کل جهان کمتر از ۱ درصد است؛ بنابراین تأثیر آنها بیشتر اهمیت بسیار بالایی در سطح منطقه‌ای دارد، نه اینکه باعث فلج شدن اینترنت جهان شود.
کابل‌های نظامی چطور؟
در اینجا باید درباره اطلاعات منتشرشده با احتیاط برخورد کرد.
هیچ اطلاعات موثق و علنی‌ای وجود ندارد که بتواند وجود «کابل‌های مخفی اینترنت نظامی» مشخصی در بستر تنگه هرمز و مسیر دقیق آنها را تأیید کند. مسیر کابل‌های نظامی حساس معمولاً به دلایل امنیتی منتشر نمی‌شود.
اما این به معنای نبود ارتباطات نظامی در زیر دریا نیست. از نظر فنی و راهبردی، شبکه‌های ارتباطی دولتی و نظامی وجود دارند و ممکن است از موارد زیر استفاده کنند:
کابل‌های زیردریایی اختصاصی،
فیبرهای موجود در زیرساخت‌های ارتباطی غیرنظامی،
شبکه‌های زمینی،
ماهواره‌ها،
یا سایر روش‌های ارتباطی نظامی.
بدون وجود یک منبع معتبر، نمی‌توانم وجود یک کابل نظامی مشخص در هرمز را تأیید کنم.
و مهم‌تر از همه، در ارتباط با موضوع قبلی ما:
اینجاست که اهمیت جمله ایران مبنی بر اینکه «هرمز به وضعیت گذشته بازنخواهد گشت» آشکار می‌شود.
زیرا کنترل یا تأثیرگذاری بر هرمز در آینده فقط به کشتی‌ها مربوط نمی‌شود.
در واقع، سه سطح راهبردی وجود دارد:
نفت و گاز
نفتکش‌ها و حامل‌های انرژی
تجارت
کشتی‌های کانتینری و باری
اقتصاد دیجیتال
کابل‌های فیبر نوری در بستر دریا
به همین دلیل، جنگ کنونی نگرانی‌های جدی درباره خود کابل‌ها نیز ایجاد کرده است.
رویترز هرمز را علاوه بر یک «گلوگاه انرژی»، یک «گلوگاه دیجیتال» نیز توصیف کرده و اشاره کرده است که تعمیر کابل‌ها در زمان درگیری بسیار دشوار می‌شود؛ زیرا خطرات امنیتی، مین‌ها و نیاز به دریافت مجوز، عملیات تعمیر را پیچیده می‌کنند.
نکته قابل توجه دیگر این است که ایران در ماه مه ۲۰۲۶ درباره دریافت هزینه از کابل‌های زیردریایی عبوری از هرمز صحبت کرد. این موضوع بحث‌هایی را درباره این مسئله ایجاد کرد که آیا تهران تلاش می‌کند مفهوم مدیریت خود بر تنگه را از کشتی‌ها فراتر برده و به زیرساخت‌های دیجیتال موجود در بستر دریا نیز گسترش دهد.
و از نظر من این نکته بسیار مهم است:
اگر ایران واقعاً قصد داشته باشد یک «هرمز جدید» ایجاد کند، پرسش فقط این نیست که:
چه کسی از روی آب عبور می‌کند؟
بلکه پرسش دیگر این است:
چه کسی از زیرساخت‌های موجود در زیر آب استفاده می‌کند؟
ادعاهای فنی و زمانی را محتاطانه‌تر بیان کن
پیوند میان کابل‌ها و کنترل هرمز را روشن‌تر کن
تکرارهای متن را کاهش بده و فشرده‌ترش کن