اگر کمپین آمریکا علیه ایران شکست خورده اعلام شود چه؟ آیا ایران در آن صورت به قدرت مسلط جهان تبدیل خواهد شد؟

 22

اگر منظورتان سناریوی اعلام شکست کارزار آمریکا علیه ایران و ناچار شدن واشنگتن به عقب‌نشینی یا دستیابی به توافقی با شرایط بهتر برای تهران باشد، این امر یک تحول ژئوپلیتیکی بسیار بزرگ خواهد بود؛ اما به این معنا نیست که ایران literally «ارباب جهان» خواهد شد.
نکته قابل توجه این است که برخی تحلیل‌های کنونی نیز از کاهش توان آمریکا برای تحمیل نتایج سیاسی، با وجود برتری نظامی این کشور سخن می‌گویند؛ در حالی که برخی تحلیل‌های دیگر معتقدند آمریکا به موفقیت‌های نظامی بزرگی دست یافته، اما لزوماً به اهداف سیاسی خود نرسیده است.
اگر شکست آمریکا اعلام شود، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
۱. ایران به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای بسیار بزرگ‌تر از گذشته خارج خواهد شد
اگر دولت و نظام ایران باقی بماند، توان موشکی و شبکه‌های منطقه‌ای آن حفظ شود و علاوه بر آن، آمریکا بدون تحقق اهداف خود از جنگ خارج شود، پیام این وضعیت برای کشورهای منطقه چنین خواهد بود:
حتی با استفاده از قدرت آمریکا نیز نمی‌توان ایران را به‌راحتی سرنگون یا از نظر نظامی تسلیم کرد.
همین مسئله به‌تنهایی ارزش بازدارندگی ایران را به‌شدت افزایش خواهد داد.
۲. تنگه هرمز به یک اهرم قدرت استثنایی برای ایران تبدیل خواهد شد
این شاید مهم‌ترین نکته باشد. اگر جنگ با نوعی پذیرش عملی این موضوع پایان یابد که ایران می‌تواند بر حرکت کشتیرانی از طریق تنگه هرمز تأثیر بگذارد، تهران صاحب اهرم فشاری خواهد شد که فقط نظامی نیست، بلکه ابعادی در سطح اقتصاد جهانی دارد.
گزارش‌های امروز نشان می‌دهند که مذاکرات مطرح‌شده در واقع موضوع اینکه چه کسی بر ورود و خروج کشتی‌ها از تنگه کنترل داشته باشد را نیز دربر می‌گیرد و ایران پیشنهاد دریافت هزینه عبور را مطرح کرده است؛ در حالی که آمریکا با اعطای چنین نقشی به ایران مخالف است.
۳. محاسبات کشورهای خلیج فارس تغییر خواهد کرد
عربستان سعودی، امارات، قطر، کویت، بحرین و عمان محاسبات خود را دوباره بررسی خواهند کرد.
این کشورها لزوماً به کشورهای متحد ایران تبدیل نخواهند شد، اما درک خواهند کرد که:
اتکای کامل به چتر نظامی آمریکا دیگر برای تضمین امنیت آنها کافی نیست.
و این امر ممکن است آنها را به سمت برقراری روابط متوازن‌تر با تهران سوق دهد.
۴. تصویر بازدارندگی آمریکا در سطح جهان آسیب خواهد دید
این شاید برای واشنگتن بزرگ‌ترین پیامد باشد.
اگر آمریکا اعلام کند که با اهداف بزرگی وارد جنگ شده، اما در نهایت مجبور شود بدون تحقق آنها به توافق برسد، کشورهای دیگر نیز شروع به فکر کردن خواهند کرد:
اگر ایران توانسته در برابر آمریکا مقاومت کند، آیا واشنگتن می‌تواند اراده خود را بر ما تحمیل کند؟
در اینجا پیامدهایی برای چین، روسیه، کره شمالی و دیگر کشورها نیز ظاهر خواهد شد.
کارنگی، برای مثال، معتقد است که جنگ ایران از پیش محدودیت‌های برتری نظامی آمریکا را نشان داده است؛ به‌ویژه زمانی که این برتری نظامی با یک چشم‌انداز سیاسی که بتواند نتیجه مورد نظر را محقق کند همراه نباشد.
اما آیا ایران «ارباب جهان» خواهد شد؟
خیر.
دقیق‌تر این است که بگوییم ایران ممکن است به یکی از مهم‌ترین قدرت‌هایی تبدیل شود که در شکل‌دهی به نظم جهانی جدید نقش دارند.
زیرا قدرت جهانی فقط با موشک و جنگ سنجیده نمی‌شود. برای مثال، آمریکا و چین دارای اقتصادهای عظیم، فناوری پیشرفته، شبکه‌های مالی و تجاری گسترده و ائتلاف‌های جهانی هستند.
ایران این ابزارها را در همان سطح در اختیار ندارد.
اما یک سناریوی بسیار مهم‌تر وجود دارد:
اگر چهار پیروزی ایران هم‌زمان محقق شود:
شکست هدف نظامی آمریکا.
بقای نظام ایران و توانمندی‌های نظامی آن.
به‌دست آوردن نفوذ دائمی ایران در تنگه هرمز.
خروج ایران از جنگ با روابطی قدرتمندتر با روسیه، چین و کشورهای منطقه.
در این صورت، نتیجه «ارباب جهان شدن ایران» نخواهد بود، بلکه تبدیل ایران از یک قدرت بزرگ منطقه‌ای به یک قدرت بین‌المللی با توان واقعی برای تأثیرگذاری بر اقتصاد و امنیت جهانی خواهد بود.
این موضوع توضیح می‌دهد که چرا هرمز به یکی از محورهای اصلی درگیری کنونی تبدیل شده است؛ زیرا حتی برخی تحلیل‌های آمریکایی نیز رویارویی را دیگر صرفاً مقایسه توانمندی‌های نظامی نمی‌دانند، بلکه آن را رقابت بر سر توان تحمل هزینه‌ها، فشار سیاسی و قدرت چانه‌زنی توصیف می‌کنند.
به‌طور خلاصه:
پیروزی ایران بر یک کارزار گسترده آمریکا باعث نخواهد شد تهران بر جهان حکومت کند، اما ممکن است جهان را وادار کند بپذیرد که آمریکا دیگر به‌تنهایی قادر نیست مانند گذشته قواعد نظم بین‌المللی را بر دیگران تحمیل کند.
و این، به‌خودی‌خود، می‌تواند یک پیروزی تاریخی برای ایران و تغییری بزرگ در توازن قدرت جهانی باشد.